Translate to...

ગેહલોતથી સચિન પાયલટ આટલાં નારાજ કેમ? અહમનો આ ટકરાવ અટકશે ખરો? રાજસ્થાનની કોંગ્રેસ સરકાર ટકી જશે?

ગેહલોતથી સચિન પાયલટ આટલાં નારાજ કેમ? અહમનો આ ટકરાવ અટકશે ખરો? રાજસ્થાનની કોંગ્રેસ સરકાર ટકી જશે?




કોરોનાને નિયંત્રિત કરવા માટે લોકડાઉન લાદવામાં આવ્યું તે પહેલાં માર્ચમાં મધ્યપ્રદેશમાં દોઢ વર્ષ જૂની કોંગ્રેસની સરકાર ઉથલપાથલ કરી હતી. જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કોંગ્રેસમાં બળવોનો ચહેરો બન્યા. રાજસ્થાનમાં હવે આવી જ સ્થિતિ ઉભી થઈ છે. શનિવારથી સોમવાર સુધી ચાલી રહેલી અરાજકતા પછી, સ્પષ્ટ છે કે હાલમાં સરકાર ઉપર કોઈ સંકટ નથી. પરંતુ વિશ્લેષકોને લાગે છે કે અહંકારની અથડામણ જલ્દી શાંત નહિ થાય.

સચિન પાયલટ કેમ નારાજ છે?

રાજસ્થાનના ડેપ્યુટી સીએમ સચિન પાયલટને શુક્રવારે સાંજે રાજસ્થાન પોલીસના સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) દ્વારા નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. રાજસ્થાનમાં, પોલીસ વિભાગ સીધા મુખ્ય પ્રધાન અશોક ગેહલોતની હેઠળ કામ કરે છે. આ નોટિસ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ હતી. આનાથી સચિન પાયલટ ગુસ્સે થયા. રસપ્રદ વાત એ છે કે ગેહલોત પાસે હોમ ડિપાર્ટમેન્ટ પણ છે. તદુપરાંત, તેમને અને કેટલાક અન્ય સ્વતંત્ર ધારાસભ્યોને પણ SOGની નોટિસ મળી છે. ગેહલોતે પોતે ટ્વીટ કર્યું હતું કે નિવેદન નોંધવા માટે નોટિસ મોકલી છે. આ કિસ્સામાં વધુ કંઇ સમજવું જોઈએ નહીં. જો કે, નોટિસ મળતાંની સાથે પાયલટ અને તેના સમર્થકો ગુસ્સે થયા હતા. ખરેખર, SOGએ આ કેસમાં ભાજપના બે નેતાઓની ધરપકડ કરી છે. તેમની ટેપ કરેલી વાતચીતમાં અહેવાલ આપ્યો છે કે 'સીએમ અને ડેપ્યુટી સીએમ લડી રહ્યા છે'. વળી, એમ પણ કહેવામાં આવ્યું કે 'ડેપ્યુટી સીએમ ફક્ત મુખ્યમંત્રી બનવા માંગે છે.' અશોક ગેહલોતે આરોપ લગાવ્યો છે કે ભાજપ તેમની સરકારને અસ્થિર બનાવવાનું કાવતરું ઘડી રહ્યું છે. આ માટે દરેક ધારાસભ્યને 20-25 કરોડ રૂપિયાની ઓફર પણ કરવામાં આવી છે. જોકે, ભાજપના કેન્દ્રીય અને રાજ્યના નેતાઓ આ આરોપોને નકારી રહ્યા છે. આ સમગ્ર ઘટનાને કોંગ્રેસનું જૂથવાદ ગણાવી રહ્યા છે.

પાયલટ બેઠકથી દૂર કેમ થયા?

શુક્રવારે પાયલટને નોટિસ ફટકારવામાં આવ્યા બાદથી રાજસ્થાન સરકાર અસ્થિર બની છે. ત્યારબાદથી અશોક ગેહલોત તેમની સરકારને બચાવવા માટે સક્રિય થયા. તેમણે રવિવારે પહેલા તેમના ઘરે સર્વપક્ષીય ધારાસભ્યોની બેઠક અને ત્યારબાદ સોમવારે કોંગ્રેસ વિધાનસભા પક્ષની બેઠક બોલાવી હતી. જોકે, પાયલટ અને તેના સમર્થક ધારાસભ્યો ન તો સોમવારે સર્વપક્ષી ધારાસભ્યોની બેઠક કે કોંગ્રેસ વિધાનસભા પક્ષની બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. હકીકતમાં, કોંગ્રેસના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ પણ શનિવારે ઝડપથી બદલાતી રાજકીય ઘટનાઓ પર સક્રિય થયા હતા. સોમવારે મળેલી મીટિંગમાં રણદીપ સુરજેવાલા અને અજય માકન જેવા નેતાઓ પણ હાજર હતા. જુદા જુદા સમયે કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ હાલમાં પાયલટ સાથે 10થી 30 ધારાસભ્યો છે. પાયલટ સમર્થકોએ દાવો કર્યો હતો કે 18 ધારાસભ્યોએ વિધાનસભા પક્ષની બેઠકથી પોતાને દૂર રાખ્યા હતા. જોકે, ગેહલોતના મીડિયા સલાહકારે કહ્યું હતું કે બેઠકમાં પાર્ટીના 107માંથી 102 ધારાસભ્યો હાજર હતા. સચિન પાયલટે રવિવારે સાંજે દાવો કર્યો હતો કે કોંગ્રેસના 30 ધારાસભ્યો તેમના સમર્થનમાં છે. રાજ્યની ગેહલોત સરકાર લઘુમતીમાં છે. પાયલટે મુખ્ય પ્રધાનની વ્યૂહરચના અંગે પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી. જોકે, રાજસ્થાન કોંગ્રેસના ઇન્ચાર્જ અવિનાશ પાંડેએ દાવો કર્યો હતો કે અમારી પાસે 109 ધારાસભ્યોના સમર્થન પત્રો છે.

તો પાયલટ ભાજપમાં જોડાઈ શકે છે?

એવું લાગતું નથી. પાયલટે ખુદ કહ્યું છે કે તેઓ ભાજપમાં જોડાવાના નથી. આ દરમિયાન એવી ચર્ચાઓ પણ ઉભી થઈ હતી કે તેઓ નવી પાર્ટીની ઘોષણા કરી શકે છે. આ રીતે રાજ્યમાં ત્રીજો મોરચો બનાવવામાં આવી શકે છે. 'પ્રગતિશીલ કોંગ્રેસ' નામે ત્રીજો મોરચો રચાય તેવી સંભાવના છે. જો કે એમ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભાજપે ત્રણ પ્રસંગે સચિન પાયલટને તોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. મધ્યપ્રદેશમાં ભાજપમાં જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાને લાવનાર જાફર ઇસ્લામ પાયલોટના સંપર્કમાં છે. તેઓ ભાજપને તમામ રાજકીય અપડેટ આપી રહ્યા છે. ઝફર ઇસ્લામનું પૂરું નામ ડો.સૈયદ ઝફર ઇસ્લામ છે. ભાજપમાં તેમની કારકીર્દિ માત્ર 7 વર્ષની છે, પરંતુ તેમનું કદ ઝડપથી વધી ગયું છે. ભાજપના પ્રવક્તા તરીકે ઝફર મીડિયા માટે જાણીતો ચહેરો છે. રાજકારણમાં જોડાતા પહેલા તે ડ્યૂશ બેન્કના એમડી હતા અને વિદેશમાં હતા. સૂત્રો કહે છે કે સિંધિયાએ બળવો કર્યો હતો અને કોંગ્રેસથી અલગ થતાં ભાજપ દ્વારા પાયલટનો પણ સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. ભાજપે પાયલટને જમ્મુ-કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર પદની ઓફર કરી હતી. જો કે પાયલટે ના પાડી હતી. ત્યારબાદ રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપે પાયલટને પોતાની સાઈડ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તો પણ મામલો બની શક્યો નહીં. પાયલટ યોગ્ય સંખ્યાઓ એકત્રિત કરવામાં અસમર્થ હતા. તે સમયે પણ કોંગ્રેસે પોતાના ધારાસભ્યોને હોટલમાં રાખવા પડ્યા હતા. હવે, આ ત્રીજી વખત છે કે તેમના ભાજપમાં જોડાવાની ચર્ચા છે.

શું ગેહલોત અને પાયલટ વચ્ચે સમાધાન થશે?

કેન્દ્રીય નેતૃત્વ દ્વારા પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. રણદીપ સુરજેવાલાએ કહ્યું કે જો કોઈ પણ પ્રકારનો અણબનાવ છે તો તમે પાર્ટી અધ્યક્ષ અને હાઈકમાન્ડ સાથે વાત કરી શકો છો. સચિન પાયલટ પક્ષ પ્રભારી અવિનાશ પાંડેની સામે પોતાનો કેસ રજૂ કરી શકે છે. પાઇલટ જયપુરમાં આગમનનો સમય પણ જણાવી શકે છે. બેઠકમાં તેમની રાહ જોવામાં આવશે. અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સોનિયા ગાંધી, રાહુલ-પ્રિયંકા સહિતના કેન્દ્રીય નેતૃત્વ રાજસ્થાનમાં વિવાદને વહેલી તકે સમાપ્ત કરવા માગે છે. પક્ષને મધ્યપ્રદેશની પરિસ્થિતિ વાંચવામાં વિલંબ અને નિષ્ક્રીયતાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. રાજસ્થાનમાં પણ પાર્ટી તેની સરકારને પડવા દેવા માંગતી નથી. હાલમાં, ગેહલોત-પાયલટની લડાઇ સંપૂર્ણપણે નોટિસ પર કેન્દ્રિત હોવાનું કહેવાય છે. પરંતુ આ મામલો અહીં સીમિત નથી. પાયલટ હાલમાં રાજસ્થાન કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પણ છે. તેમને આ પદ છોડવા માટે દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં તે ઈચ્છે છે કે તેની નજીકના કોઈને પ્રદેશ પ્રમુખની અધ્યક્ષતા મળે. બંને વચ્ચે, સમસ્યા 2018ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જ શરૂ થઈ હતી. પાયલટ પાર્ટીના પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે જીત્યા હતા, પરંતુ અશોક ગેહલોતને મુખ્ય પ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. તે પછી, બંનેએ એક બીજાનું નામ લીધા વિના ઘણી વખત એકબીજાને નિશાન બનાવ્યા છે. અગાઉ ગેહલોતે આઈએએસ અને આઈપીએસ અધિકારીઓની ફેરબદલમાં પાઇલટને મહત્વ આપ્યું ન હતું. તેમના સમર્થકો કહે છે કે આઇએએસ. અને આઈપીએસ સિવાય બ્લોક ડેવલપમેન્ટ ઓફિસર પણ તેમની પસંદનો નથી મળ્યો. રાજ્યના વહીવટી કોરિડોરમાં એવી ચર્ચા છે કે પાઇલટના તેમના વિભાગના અધિકારીઓ સાથે મતભેદ છે. કોટાની સરકારી હોસ્પિટલમાં 107 બાળકોનાં મોતનાં મુદ્દે પાયલટે પોતાની સરકાર સામે પ્રશ્નો કર્યા હતા. એટલું જ નહીં, તેમણે આ મુદ્દો ઘડીએ ઘડીએ ઉઠાવ્યો કે ગેહલોત અને તેમની વચ્ચેના મતભેદને નાબૂદ કરવા માટે રચાયેલી સંકલન સમિતિની બેઠકો મોકૂફ રાખવામાં આવી રહી છે. આ સમિતિની રચના કોંગ્રેસના વચગાળાના પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીએ કરી હતી.

હવે રાજસ્થાન સરકારનું શું થશે?

સચિન પાયલટે દાવો કર્યો છે કે તેમના સંપર્કમાં 30થી વધુ ધારાસભ્યો છે. જો આ સાચું છે, તો ગહેલોત સરકાર લઘુમતીમાં આવશે. કોંગ્રેસના 107 ધારાસભ્યોમાંથી 30 જો રાજીનામું આપે તો ગૃહમાં ધારાસભ્યોની સંખ્યા 170 થશે. આવી સ્થિતિમાં બહુમતી માટે 86 ધારાસભ્યોની જરૂર પડશે. 30 ધારાસભ્યોના રાજીનામા બાદ કોંગ્રેસ પાસે 77 ધારાસભ્યો રહેશે. આરએલડી ધારાસભ્ય તેમની સાથે પહેલેથી જ છે. કોંગ્રેસની કુલ સંખ્યા 78 હશે. તે બહુમતી કરતા 8 ઓછા છે. બીજી તરફ, ભાજપ પાસે 3 આરએલપી ધારાસભ્યો સહિત 75 ધારાસભ્યો છે. સરકાર બનાવવા માટે ભાજપને અપક્ષોને તોડવા પડશે. હાલમાં રાજ્યના 13 અપક્ષ ધારાસભ્યોમાં કોંગ્રેસના 10 સમર્થકો છે. જો ભાજપ 8 ધારાસભ્યોને તેના પક્ષમાં લાવે, તો સરકાર રચી શકે છે. રાજસ્થાન વિધાનસભામાં પાર્ટીની સ્થિતિ જોવો તો કોંગ્રેસ પાસે 107 ધારાસભ્યો છે. સરકારને 13માંથી 10 અપક્ષ અને રાષ્ટ્રીય લોકદળના એક ધારાસભ્યનું સમર્થન પણ છે. આથી ગેહલોતને 118 ધારાસભ્યોનો ટેકો છે. બીજી તરફ, ભાજપ પાસે 72 ધારાસભ્યો છે. બહુમતી મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછા 29 ધારાસભ્યોની જરૂર છે. પાયલટના દાવા સિવાય કોંગ્રેસના 15 ધારાસભ્યો તેમની છાવણીમાં હોવાની સંભાવના છે. જો આ તમામ ધારાસભ્યો રાજીનામું આપે તો ગૃહમાં ધારાસભ્યોની સંખ્યા 185 થશે. બહુમતી માટે આવશ્યક આંકડો 93 સુધી પહોંચશે. વર્તમાન સમીકરણમાં, ગહલોત જૂથમાં કોંગ્રેસના 92 ધારાસભ્યો છે. એક આરએલડી ધારાસભ્ય તેમની સાથે છે અને જો કેટલાક અપક્ષો ગેહલોત સાથે હોય તો સરકાર સલામત રહેશે.

સોમવારે ઇન્કમટેક્સના દરોડા પાડવામાં આવ્યા તેનું પરિણામ શું હતું?

સોમવારે રાજ્યના ઉપાધ્યક્ષ અને આમ્રપાલી જ્વેલરી કંપનીના માલિક રાજીવ અરોરા અને કોંગ્રેસના નેતા ધર્મેન્દ્ર રાઠોડ પર ઇન્કમટેક્સના દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. રાજસ્થાન, દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં આ બંને નેતાઓના 24 સ્થળોએ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. બંને નેતાઓ ગેહલોતની ખૂબ નજીક છે. તે પાર્ટીના ચૂંટણી મેનેજમેન્ટ અને ફંડિંગની દેખરેખ રાખે છે. ઇડીએ જયપુર નજીક કૂકસ સ્થિત હોટલ ફેર માઉન્ટ પર પણ દરોડા પાડ્યા હતા. હોટલ અશોક ગેહલોતના પુત્ર વૈભવ ગેહલોતના નજીકના વ્યક્તિની છે. બીજ કોર્પોરેશનના પૂર્વ અધ્યક્ષ ધર્મેન્દ્ર રાઠોડના જયપુરના એપાર્ટમેન્ટમાં દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આવકવેરાની ટીમ રાઠોડના નિવાસસ્થાને પહોંચી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર કરચોરીની ફરિયાદને આધારે આ દરોડા માર્યા ગયા છે. રાજસ્થાનમાં સરકારને નીચે લાવવાના પ્રયાસો વચ્ચે આ દરોડાઓ પર રાજકારણ શરૂ થયું. કોંગ્રેસે કહ્યું કે ભાજપ ખોટી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહી છે. રણદીપ સુરજેવાલાએ આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપ દ્વારા દર વખતે તપાસ એજન્સીઓને આગળ કરવામાં આવે છે. સવારથી જ આ રીતે દરોડા પાડીને કોંગ્રેસના સાથીદારોને ડરાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.





Explainer news why sachin pilot is angry at gehlot everything you need to know about the present rajasthan politics