આ વર્ષે પણ બે દિવસ જન્માષ્ટમી, મથુરા-વૃંદાવન અને દ્વારકામાં 12 અને જગન્નાથ પુરીમાં 11 ઓગસ્ટે કૃષ્ણ જન્મોત્સવ ઉજવાશે

આ વર્ષે પણ બે દિવસ જન્માષ્ટમી, મથુરા-વૃંદાવન અને દ્વારકામાં 12 અને જગન્નાથ પુરીમાં 11 ઓગસ્ટે કૃષ્ણ જન્મોત્સવ ઉજવાશે



કૃષ્ણ જન્માષ્ટમીની તારીખને લઇને આ વર્ષે પણ બે મત છે. મોટાભાગના પંચાંગમાં 11 અને 12 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી છે, પરંતુ ઋષિકેશ અને ઉત્તર પ્રદેશના થોડાં વિસ્તારમાં 13 ઓગસ્ટના રોજ પણ જન્માષ્ટમી ઉજવવાની તૈયારી છે.

વૈષ્ણવ મત પ્રમાણે 12 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી ઉજવવી શ્રેષ્ઠ છે, એટલે મથુરા (ઉત્તર પ્રદેશ) અને દ્વારકા (ગુજરાત) બંને જગ્યાએ 12 ઓગસ્ટના રોજ જન્મોત્સવ ઉજવાશે. જગન્નાથપુરીમાં 11 ઓગસ્ટની રાતે કૃષ્ણ જન્મ થશે. ત્યાં જ, કાશી અને ઉજ્જૈન જેવા શૈવ શહેરોમાં પણ 11 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી ઉજવવામાં આવશે.

કારણઃ કૃષ્ણ જન્મની તિથિ અને નક્ષત્ર એકસાથે મળી રહ્યા નથી. 11 ઓગસ્ટના રોજ આઠમ તિથિ સૂર્યોદય પછી શરૂ થશે. ભગવાન કૃષ્ણનો જન્મ આઠમ તિથિએ રોહિણી નક્ષત્રમાં થયો હતો. કાશીના જ્યોતિષાચાર્ય પં. ગણેશ મિશ્ર પ્રમાણે આ વર્ષે જન્માષ્ટમી પર્વના રોજ શ્રીકૃષ્ણની તિથિ અને જન્મ નક્ષત્રનો સંયોગ બની રહ્યો નથી. આ વર્ષે 11 ઓગસ્ટ, મંગળવાના રોજ આઠમ તિથિ આખો દિવસ અને રાતભર રહેશે.

વિવિધ દિવસે જન્માષ્ટમી ઉજવાશેઃ- પં. મિશ્ર સાથે જ અખિલ ભારતીય વિદ્વાન પરિષદ જણાવે છે કે, ગૃહસ્થ લોકો માટે જન્માષ્ટમી પર્વ 11 ઓગસ્ટના રોજ રહેશે. ત્યાં, સાધુ અને સંન્યાસીઓ માટે 12 ઓગસ્ટના રોજ રહેશે. જન્માષ્ટમીને લઇને પંચાંગ ભેદ છે, કેમ કે, 11 ઓગસ્ટના રોજ આઠમ તિથિ છે જે બીજા દિવસે સવારે 8 વાગ્યા સુધી રહેશે.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ પણ આઠમ તિથિએ અડધી રાતે થયો હતો. એટલે વિદ્વાનોના જણાવ્યાં પ્રમાણે ગૃહસ્થ લોકોએ આ દિવસે કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી પર્વ ઉજવવો જોઇએ. ત્યાં જ, બીજા દિવસે એટલે 12 ઓગસ્ટે સૂર્યોદય સમયે આઠમ તિથિ તો રહેશે, પરંતુ સવારે 8 વાગ્યા સુધી જ રહેશે. એટલે અમુક જગ્યાએ જન્માષ્ટમી પર્વ 12 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવશે.

મથુરાઃ ભક્તો વિના જન્માષ્ટમી ઉજવાશેઃ- શ્રીકૃષ્ણ જન્મભૂમિના મંત્રી સચિવ કપિલ શર્માના જણાવ્યાં પ્રમાણે, ભગવાન કૃષ્ણનું જન્મ નક્ષત્ર રોહિણી હતું. જે આ વર્ષે 12 ઓગસ્ટની રાતે રહેશે. નક્ષત્રની સ્થિતિ જોતા મથુરામાં કૃષ્ણ જન્મોત્સવ 12-13 ઓગસ્ટના રોજ ઉજવવામાં આવશે. કોરોનાના કારણે આ વર્ષે ભક્તો વિના જ કૃષ્ણ જન્મોત્સવ પર્વ ઉજવવામાં આવશે. આ ઉત્સવને ટીવી દ્વારા જોઇ શકાશે. ત્યાં જ, પુષ્પાંજલી સમારોહ જેવા હિંડોળા પણ ભાગવત ભવનમાં રાખવામાં આવશે તેવું કહેવામાં આવ્યું છે.

જગન્નાથ પુરીમાં 11, દ્વારકામાં 12 ઓગસ્ટે જન્માષ્ટમી ઉજવાશેઃ- દ્વારકા ધામ મંદિરના પૂજારી પં. પ્રણવ ભાઇના કહેવા પ્રમાણે, 12 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી ઉજવવી શુભ રહેશે. ત્યાં જ, જગન્નાથ પુરીના પૂજારી પં. શ્યામ મહાપાત્રાના જણાવ્યાં પ્રમાણે, ઓરિસ્સા સૂર્યદેવની ઉપાસના કરનાર પ્રદેશ છે, એટલે અહીં સૂર્યની સ્થિતિને જોતાં તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. એટલે, પુરીમાં 11 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી અને 12 ઓગસ્ટના રોજ નંદોત્સવ ઉજવવામાં આવશે.

તિથિ અને નક્ષત્રના કારણે તારીખમાં ભેદઃ- પુરાણો પ્રમાણે શ્રીકૃષ્ણ જન્મોત્સવ ભાદરવા મહિનાના કૃષ્ણપક્ષની આઠમ તિથિ અને રોહિણી નક્ષત્રમાં ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ, ગ્રહ-નક્ષત્રની ચાલમાં ફેરફાર હોવાના કારણે અનેકવાર આવી સ્થિતિ ઊભી થાય છે કે, આઠમ તિથિ અને રોહિણી નક્ષત્ર એક દિવસે રહેતાં નથી. એટલે થોડાં લોકો જન્મ તિથિને મહત્ત્વપૂર્ણ માનીને આઠમ તિથિએ આ પર્વ ઉજવે છે અને થોડાં લોકો રોહિણી નક્ષત્રના દિવસે આ પર્વ ઉજવે છે. જોકે, બંને જ દિવસે આ પર્વ ઉજવવો યોગ્ય રહે છે.

12 ઓગસ્ટના રોજ જન્માષ્ટમી ઉજવવાનું તર્કઃ- જ્યોતિષાચાર્ય પં. મિશ્રના જણાવ્યાં પ્રમાણે, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ આઠમ તિથિ અને રોહિણી નક્ષત્રના યોગમાં થયો હતો. પરંતુ, આ વર્ષે તિથિ અને નક્ષત્રનો સંયોગ એક જ દિવસે બની રહ્યો નથી. મંગળવાર, 11 ઓગસ્ટના રોજ આઠમ તિથિ આખો દિવસ અને રાતે રહેશે. જેના કારણે 11 ઓગસ્ટની રાતે જન્માષ્ટમી ઉજવવી વધારે શુભ રહે છે. પં. મિશ્રના કહેવા પ્રમાણે 11 ઓગસ્ટના રોજ શ્રીકૃષ્ણ માટે વ્રત-ઉપવાસ અને પૂજા-પાઠ કરવા જોઇએ. આઠમ તિથિ 12 ઓગસ્ટના રોજ સૂર્યોદય કાળમાં રહેશે, પરંતુ સવારે 8 વાગતાં જ તિથિ બદલાઇ જશે. આ દિવસે આઠમ અને નોમ તિથિ બંને રહેશે. એટલે 11 ઓગસ્ટે જ જન્માષ્ટમી પર્વ ઉજવવો યોગ્ય રહેશે નહીં.







This year also Krishna Janmotsav will be celebrated for two days Janmashtami, 12th in Mathura-Vrindavan and Dwarka and 11th August in Jagannath Puri